werken rond eerste menstruatie
De (eerste) menstruatie is een onderwerp voor iedereen. Je komt als leerkracht, opvoeder, (groot)ouders, broer, zus of ander familielid wel eens in aanraking met (de eerste) menstruatie. Wil je de nodige ondersteuning kunnen bieden? Dan nemen we jou graag mee in verschillende thema’s rond eerste menstruatie.
Wat is menstruatie?
Er zijn heel wat verschillende manieren om menstruatie te omschrijven. Maar wat is het eigenlijk? En hoe leg je het uit?
Als mensen met een baarmoeder gaan menstrueren, komt er, ongeveer een keer per maand gedurende een paar dagen bloed uit de vagina.
Wanneer je geboren wordt met eicellen, kunnen deze vanaf de puberteit gaan rijpen. Bij de eisprong verlaat een rijpe eicel de eierstok en gaat deze naar de eileider. De baarmoeder bereidt zich hierop voor waarbij het baarmoederslijmvlies dikker wordt. Op die manier kan een bevrucht eitje zich nestelen. Als er geen bevruchting plaatsvindt, sterft de eicel af. Het extra laagje baarmoederslijmvlies wordt afgestoten en vermengt zich met bloed, wat via de vagina naar buiten komt. Dit wordt menstruatie genoemd. Het is een van de vier fasen die zich iedere cyclus herhaalt.
Lees
Of maak gebruik van een van de boekjes uit onze boekenlijst
De eerste menstruatie komt voor tijdens de puberteit. De meeste mensen krijgen het gemiddeld rond hun 13de levensjaar voor de eerste keer. Het kan ook zijn dat het menstrueren vroeger of later begint, tussen 10 en 16 jaar is perfect mogelijk.
De eerste menstruatie komt voor iedereen op een ander moment. Helaas kan je het niet voorspellen. Lichamelijke veranderingen tijdens de puberteit, zoals de ontwikkeling van de borsten en de groei van haar op de vulva kunnen er wel op wijzen dat deze er zit aan te komen. Doorgaans begint de ontwikkeling van de borsten twee jaar voor de eerste menstruatie.
In de boekentips vind je tal van boekjes terug om het lichaam, puberteit en menstruatie bespreekbaar te maken. Ook kan je in gesprek gaan over de eerste menstruatie en kinderen hierop voorbereiden.
Wanneer komt de eerste menstruatie?
Vieren van de eerste menstruatie
Het krijgen van je eerste menstruatie is een mijlpaal. Deze veranderingen beleeft iedereen op een andere manier. Soms gaat het gepaard met spanningen en onzekerheid maar het kan ook veel vreugde en trotsheid met zich meebrengen.
In veel culturen wordt de eerste menstruatie als een bijzonder moment gezien en uitbundig gevierd. In andere culturen passeert dit moment in stilte.
Het is goed als de eerste menstruatie een positieve associatie krijgt, maar het is belangrijk te erkennen dat niet iedereen behoefte heeft aan extra aandacht.
Ben je nieuwsgierig of wil je wat inspiratie opdoen?
Het project bloedmooi neemt je mee doorheen verschillende verhalen over de hele wereld om dit moment te ‘vieren’.
Videofragment ‘First moon party’.
In het boek 123 superslimme dingen die je moet weten over liefde en seks kan je op pagina 39 lezen over de eerste menstruatie op verschillende plaatsen in de wereld.
In het boek Period Talk kan je op pagina 49 en 50 wat inspiratie opdoen.
In gesprek gaan over (de eerste) menstruatie
Het is belangrijk toegang te hebben tot informatie en vragen te kunnen stellen voor de eerste menstruatie plaatsvindt. Laat gerust weten dat mensen hiervoor bij jou terecht kunnen.
Dat wil niet zeggen dat dit allemaal even vanzelfsprekend is. Het praten over menstruatie kan best spannend zijn. Gesprekstarters of het gebruik van boekjes kunnen hierbij helpen.
We ontwikkelden enkele praatplaten om in gesprek te gaan. Deze bevatten herkenbare situaties. Je kan ze hier vinden.
Daarnaast kan je op de website van Sensoa heel wat informatie en tips terugvinden over hoe je menstruatie bespreekbaar kan maken in de lespraktijk. Je kan er ook de pubergids ‘menstruatie’ ontwikkeld door kenniscentrum Rutgers raadplegen
Tot slot bestaat er ook een folder ‘Ongesteld. Hoera?’. Dit ‘Kakkerlakje’ (de naam van een reeks kleine folders rond diverse thema’s) is een klein geïllustreerd boekje om te versturen naar iemand die dat nodig heeft. In dit boekje worden weetjes, tips en ervaringen over de eerste menstruatie gedeeld zodat het allemaal net iets minder spannend wordt. Dit boekje kan je bestellen via Uitgeverij Loopvis en werd ontwikkeld door Menstruatiemeisjes.
onze tip
onze tip
Een belangrijke tip, is om niet in te vullen voor een ander. Zo kan de ervaring voor iedereen verschillend zijn en doorheen de tijd veranderen. Ga in gesprek door te luisteren naar de persoon zelf. Vragen die hierbij kunnen helpen:
Wat betekent (de eerste) menstruatie voor jou?
Hoe voel je je bij je (eerste) menstruatie?
Wat ervaar jij tijdens je (eerste) menstruatie?
Welke menstruatieproducten verkies jij om te gebruiken?
Wil je graag wat meer informatie over (de eerste) menstruatie?
Met wie zou je graag willen praten over je (eerste) menstruatie?
Zou je je (eerste) menstruatie willen vieren?
Hoe kan ik focussen op een positieve menstruatiebeleving?
Iedereen komt doorheen hun leven op een of andere manier in aanraking met menstruatie. Voor sommigen is dit een alledaags onderwerp, voor anderen dan weer niet. Soms is het grappig en leuk en soms kan het erg vervelend zijn, net als het leven zelf.
Vaak praten mensen over menstruatie alsof het een onderwerp is waar we niet openlijk over mogen spreken. Zo bestaan er 5000 eufemismen over menstruatie, zoals “Het is de tijd van de maand”, “Tante Rosa is op bezoek” De rode vlag hangt uit”. Door het woord menstruatie zelf te gebruiken, laat je zien dat er geen reden is om je ergens voor te schamen of geheimzinnig te doen. Dit brengt een positieve boodschap met zich mee.
De manier waarop menstruatie in beeld komt, komt vaak niet overeen met hoe het in werkelijkheid is. Probeer daarom zoveel mogelijk realistisch beeldmateriaal te gebruiken.